handtekening
Bendix Wilhelm Hass [1842-1918]

met dank aan Anneli Isaksson
handtekening








































































1400
1500
1600
1700
1800
1900
2000
bekende tijdgenoten:   

katharinenheerd

Wie was hij en waar kwam hij vandaan? Volgens één verhaal zou hij een Deense kapitein zijn en had hij een rode baard. Iemand anders vertelde dat hij op zeilschepen voer en eens schipbreuk had geleden en op die manier in Rotterdam zou zijn beland. Hij kwam inderdaad uit een gebied wat toen Deens was en hij heeft jaren lang op schepen gewerkt, doch niet als kapitein maar als stoker.

Bendix Wilhelm, werd geboren op 16 oktober 1842 in het dorpje Katharinenheerd vlakbij Tönning, een oude havenplaats in Sleeswijk, als zoon van de daggelder Johann Friedrich (Fritz) Hass en Maria Dorothea Blohm. Hij werd Evangelisch-Luthers gedoopt op 30 oktober en is vernoemd naar zijn grootvader Bendix Blohm en naar zijn oom Wilhelm Joachim Hass, die beiden bij de doop aanwezig waren.
Sleeswijk behoorde tot 1864 bij Denemarken, zodat B. Wilhelm de Deense naionaliteit had. Tegenwoordig is Sleeswijk een deel van Duitsland, zie de kaart hiernaast.

In 1866 is B. Wilhelm metselaarsleerling, waarschijnlijk in de leer bij zijn grootvader Georg Friedrich Hass, die meester metselaar is. Op 6 januari 1866 trouwt hij, 23 jaar oud, in de Evangelische - Lutherse Kerk in Katharinenheerd met Margareta Amalie Peters, 19 jaar oud. Zij is geboren 14 mei 1846 in Poppenbüll vlakbij Katharinenheerd. Zij krijgen één zoon, Johann Hass, in 1866. Bijna vier jaar later wordt Bendix weduwnaar. Zijn vrouw sterft op 15 december 1869 in Katharinenheerd en laat hem en hun driejarige zoon Johann achter.

Wanneer B. Wilhelm zijn geboorteplaats verlaat en wanneer hij aankomt in Rotterdam is niet duidelijk. Hij is vermoedelijk rond 1870 als zeeman vertrokken vanuit de havenplaats Tönning. Zijn zoon Johann Hass blijft vermoedelijk achter bij de grootouders in Katharinenheerd. Het is zeer aannemelijk dat hij in ieder geval in 1877 in Rotterdam is geweest, want hij is de meest waarschijnlijke vader van het kind
Friedrich Wilhelm (Fritz), dat op 4 maart 1878 s´nachts om één uur wordt geboren op de Schiedamsedijk in Rotterdam. De moeder is de ongehuwde Maria Louisa van der Vin. Zij is geboren 19 februari 1854 in Den Haag. Twee jaar later op 13 juli 1880 s´morgens om zes uur krijgt zij een dochter, Maria Louisa (Weis) in een huis aan de Potbakkersteeg. Vervolgens krijgt zij nog twee dochters op een ander adress in de Karrensteeg. Helena Petronella Agatha (Lena) wordt geboren op 24 juli 1882 om één uur s´nachts en Adriana Petronella (Jaan) wordt geboren 12 juni 1884 s´morgens om zeven uur. Haar zoon Lodewijk wordt geboren in een huis aan de Baan op 11 november 1888 s´avonds om negen uur. Op hetzelfde adress wordt de dochter Dina Petronella Maria op 16 mei 1891 s´middags om zes uur geboren. De geboorte van alle zes kinderen worden door een verloskundige bij de Burgelijke Stand aangegeven onder de naam van der Vin, de achternaam van de moeder. Normaal geeft de vader de geboorte aan, maar de moeder was niet getrouwd en de vader zat vermoedelijk ergens op zee.

Wij mogen aannemen dat B. Wilhelm inderdaad de vader is van de kinderen van Maria Louisa van der Vin. Haar eerste zoon wordt vermoedelijk genoemd naar B. Wilhelm´s vader Johann Friedrich Hass en zijn oom Wilhelm Joachim Hass. In ieder geval erkent B. Wilhelm het vaderschap van haar zes kinderen, wanneer hij haar trouwt op 18 mei 1892 in Rotterdam. Zij hadden het niet breed, want bij het huwelijk geven zij een bewijs van onvermogen af en hoeven daarom de huwelijkskosten niet te betalen. De kinderen krijgen bij het huwelijk zijn achternaam. Hun jongste kind Petronella Theodora (Pietje), geboren op 18 juni 1894 s´ochtends om elf uur in een huis aan de Baan, is hun enige kind dat onder de naam Hass wordt geboren. Ook dit kind wordt door de verloskundige aangegeven. B. Wilhelm is de grote afwezige.

Zoals eerder gezegd weten wij niet wanneer hij in Rotterdam is komen wonen. Pas bij de volkstelling in 1890 wordt hij ingeschreven als woonachtig bij Maria Louisa van der Vin op het adress Baan 30 III hoog. Maria Louisa is op 31 jan 1877 in Rotterdam komen wonen. Bij de volkstelling geeft B. Wilhelm op dat hij stoker is. Bij het huwelijk is hij werkman en vier jaar later bij de geboorte van Petronella Theodora is hij bootwerker. Waarschijnlijk blijft hij nu aan wal. Bij het overlijden van hun dochter Dina Petronella Maria op 29 april 1895 is hij loswerkman. Maar ook nu is hij afwezig. Het overlijden wordt aangeven door twee onbekenden. Het gezin woont nog steeds op Baan 30 III hoog.

Dochter Lena groeit op bij haar tante Lena Petronella Agatha van der Vin, getrouwd Langelaar, die ook in Rotterdam woont. Al op driejarige leeftijd woont zij bij het gezin Langelaar in, waar zij blijft tot haar tante overlijdt in 1897. Volgens Lena was haar vader B. Wilhelm niet in haar geintresseerd en daarom is zij bij haar tante komen te wonen. Zij leek ook niet op haar broers en zusters. Zij was blond en had bruine ogen. Haar zus Weis had zwart haar en bruine ogen. Haar broer Fritz was ook blond maar had blauwe ogen. Dat zijn opvallende verschillen.
Zelf was Lena ook niet gecharmeerd van haar vader. Zij refereerde aan hem als "Da Muff" en wilde verder niets over hem zeggen.

Schiedamsedijk - Zeemanskroegen nabij nr. 177B. Wilhelm en zijn vrouw Maria Louisa verhuizen later een aantal keren in Rotterdam. Zij wonen achtereenvolgens op Katendrechtsestraat 45, Baan 30 II hoog, West Zeedijk 83, Baan 30, Boomgaardstraat 47, West Zeedijk 29b, Baan 32 IV hoog en op nr 102 en 48a. Zijn vrouw overlijdt op 16 januari 1914 s´middags om twaalf uur, 59 jaar oud op de Linker Rottekade 23 in Rotterdam. Ook haar overlijden wordt door onbekenden aangeven. De kinderen trouwen en trekken weg.
Dochter Lena emigreert naar de VS met haar dochter Henrietta in 1907. Zij gaat naar haar man die kort ervoor naar de VS is vertrokken. Weis vertrekt eerst naar Hörde in Duitsland met haar man in 1906. Hij sterft in 1914 en zij verlaat Europa hetzelfde jaar en gaat ook met haar dochter Helena naar de VS. Fritz ging naar de VS in 1909 met zijn eerste vrouw. Hij was er meerdere keren eerder geweest als zeeman. Zowel Fritz als Weis geven op dat zij op weg zijn naar hun zus Lena, die in Paterson, New Jersey woont. Fritz betaalt zelf zijn kaartje. Louise´s kaartje wordt door haar zwager in Paterson betaald. Fritz is terug in Rotterdam in 1911, gaat weer naar de VS in 1912 en keert tenslotte voor 1918 definitief terug naar Nederland. De dochters Jaan en Pietje blijven in Rotterdam. Jaan verhuist later naar Schiedam.

Niet alleen Bendix Wilhelm maar ook zijn zonen,
Fritz en Lodewijk worden zeelieden. De eerste twee zitten waarschijnlijk meer op zee dan aan de wal met Rotterdam als thuishaven. Door hun beroep zijn zij zelden thuis. Lodewijk sterft op 21 februari 1916 bij en scheepsramp op het schip SS "La Francia" op 27-jarige leeftijd.

Op 75-jarige leeftijd trekt B. Wilhelm op 2 maart 1918 bij zijn zoon Fritz in; zij wonen aan de Kerkstraat 34 te Voorburg.
Frit was daar ondertussen aan zijn tweede huwelijk begonnen. B. Wilhelm overlijdt nog geen zes weken later op 10 april 1918.

Hassnaar boven